در روز چهارم دورۀ موکب علمی امام صادق علیه السلام در سبزوار، برنامۀ محوری و ویژهای برای درس «علوم عقلی» تدارک دیده شده بود که با تصمیمی ابتکاری و هماهنگ، به جای فضای کلاسیک، در یکی از مهمترین و تاریخیترین نمادهای معنوی و فلسفی دیار سربداران، یعنی آرامگاه حکیم و فیلسوف فرزانۀ جهان اسلام، حاج […]
در روز چهارم دورۀ موکب علمی امام صادق علیه السلام در سبزوار، برنامۀ محوری و ویژهای برای درس «علوم عقلی» تدارک دیده شده بود که با تصمیمی ابتکاری و هماهنگ، به جای فضای کلاسیک، در یکی از مهمترین و تاریخیترین نمادهای معنوی و فلسفی دیار سربداران، یعنی آرامگاه حکیم و فیلسوف فرزانۀ جهان اسلام، حاج ملاهادی سبزواری برگزار شد. در این جلسه همۀ ۳۵ نفر حکمتجوی حاضر در دوره دوشادوش اساتید گرانقدر حضور یافتند تا درس علوم عقلی را در فضایی الهامبخش، مأنوس با تاریخ تفکر اسلامی و در جوار مزار این الگوی حکمت متعالیه تجربه کنند.
تدریس و هدایت این حلقۀ خاص و پربار را حجتالاسلاموالمسلمین محمد اسماعیلزاده، استاد محترم درس علوم عقلی موکب علمی، بر عهده داشتند. فضای آرامگاه حاج ملاهادی سبزواری، به لطف این حضور متمرکز و مشتاقانه، صحنۀ پیوند میان علم حصولی مکتوب در کتابها و علم حضوری و شهودی برخاسته از ذکر و حضور در جوار اولیاء و مفاخر علم و دین شد.
در این جلسه، حجتالاسلاموالمسلمین اسماعیلزاده با بیانی شیوا و عمیق، ابعاد تازهای از شخصیت علمی، فلسفی و عرفانی حاج ملاهادی سبزواری را برای حکمتجویان تشریح کردند. مباحث مطروحه در این جلسه، طیف گستردهای از نکات پیرامون زندگانی پرفرازونشیب این فیلسوف بزرگ، ویژگیهای بارز شخصیتی و علمی ایشان و همچنین شیوۀ دقیق سیر و سلوک عملی و علمی این حکیم فرزانه را در بر میگرفت.
یکی از بخشهای جذاب و اثرگذار این جلسه در آرامگاه، خوانش ابیاتی چند از اشعار عمیق و حکیمانۀ کتاب منظومۀ حاج ملاهادی سبزواری بود. طنینانداز شدن این ابیات در فضای آرامگاه، حالوهوایی معنوی و متفاوت آفرید و حکمتجویان را بیش از پیش با زبان رمزآلود و در عین حال راهگشای حکمت متعالیه آشنا ساخت. استاد در ادامۀ جلسه، مروری کلی و جامع بر آنچه تاکنون در سرفصلهای علوم عقلی دوره مطرح شده بود داشتند تا ذهن حکمتجویان در بستر جدید نظمدهی و تثبیت شود.
در بخش پایانی این جلسه، و بهمنظور استمرار جریان پژوهش و تعمیق آموختهها، تکالیف علمی مشخصی برای حکمتجویان تعیین گردید. بر این اساس، مطالعۀ دقیق کتاب گرانقدر «التمهید» و همچنین کتاب ارزشمند «بدایه الحکمه و نهایه الحکمه» تألیف علامه طباطبایی رحمهالله علیه بهعنوان گام بعدی در مسیر مطالعاتی حکمتجویان اعلام شد تا پیگیری مباحث تخصصی علوم عقلی پس از این نشست نیز با قدرت و انسجام پی گرفته شود.
توصیف حالوهوای حاکم بر این نشست و بازخوردهای حکمتجویان، حکایت از رضایتی عمیق و تجربهای معنوی دارد که به گفتۀ حاضران، در کلاسهای معمولی به سختی قابل بازآفرینی است. به گفتۀ دستاندرکاران و ناظران دوره، حلقههای علوم عقلی موکب علمی امام صادق علیهالسلام همواره نقطۀ عطف انگیزهبخشی و شارژ معنوی حکمتجویان برای ادامۀ مسیر دشوار اما شیرینِ کسب معارف عالیه بوده است.
ارتباط صمیمی، دلسوزانه و پدرانۀ استاد محترم، حجتالاسلاموالمسلمین اسماعیلزاده با حکمتجویان، همواره حلقههای حکمت متعالیه را به یکی از جذابترین و پرمخاطبترین بخشهای دوره تبدیل کرده است. این نگاه پدرانه در کنار فضای معنوی آرامگاه حاج ملاهادی سبزواری، زمینهای فراهم آورد تا روحیۀ خدمت و درک همزمان «علم حصولی» و «علم حضوری» در وجود حاضران نهادینه شود. بسیاری از حکمتجویان در بازخوردهای خود پس از این نشست، تأکید کردند که چنین تجربههایی فراتر از انتقال سادهی مفاهیم تئوریک است؛ به تعبیر فعالان این عرصه، «باید در این حلقهها حضور داشت تا عمق شیرینی و اثرگذاری چنین پیوندی را با تمام وجود درک کرد».
برگزاری چنین جلسههایی در بستر دورۀ موکب علمی امام صادق علیهالسلام، بیش از پیش پرده از اصالتِ ساختار و اهداف این حرکت مردمی برمیدارد. همانگونه که بارها از سوی مسئولان و دستاندرکاران این نهضت تصریح شده است، بنیاد فکری و فلسفی موکب علمی، برخلاف نظامهای آموزشی رایج که به جمعآوری پراکندۀ اطلاعات یا تلفیقهای نامتوازن میپردازند، بر پایۀ اصل استوار «پیوند علم و عمل» بنا شده است.
در این الگو، هدف صرفاً انباشت دانش، پژوهشهای انتزاعی یا آموزش مهارتهای منفک نیست؛ بلکه موکب علمی میکوشد ابتدا علوم تخصصی ناب (همچون علوم عقلی، فقه، طب اسلامی، مباحث قرآنی و روش تحقیق) را با عمق و استدلال دقیق به حکمتجویان آموزش دهد و بلافاصله در کنار آن، بستر تحقق عینی، اجرایی و عملی آن علوم را در زندگی فردی، اجتماعی و تمدنی فراهم سازد. انتقال کلاس درس به آرامگاه فیلسوفی عامل و مجاهد همچون حاج ملاهادی سبزواری، گامی عملی در همین راستا بود تا به حکمتجویان بیاموزد که تفکر فلسفی و علوم عقلی، زمانی به نقطۀ غایی خود میرسند که با زیست مومنانه، سلوک عملی و اثرگذاری در جامعۀ اسلامی پیوند بخورند.
این دورۀ یکهفتهای که با حضور حکمتجویانی از چهارده استان و شهر مختلف کشور از جمله اصفهان، یزد، شیراز، تهران، قزوین، کرج، خرمشهر، تبریز، مشهد، اسفراین، تربت حیدریه، خواف، دماوند، میبد و همچنین شهر میزبان (سبزوار) از هفدهم تا بیستوچهارم مهرماه ۱۴۰۵ در خانۀ مکتب اسلامی سبزوار برگزار شد، با چنین برنامهریزیهای دقیقی توانسته است گامی بلند در جهت تربیت نسل آیندهسازِ مؤمن، متفکر و عملگرا بردارد و خاطراتی ماندگار از همنشینی با مفاخر علم و حکمت در اذهان نسل جوان به یادگار بگذارد.